Doorgaan naar hoofdcontent

Over de verantwoordelijkheid van de (sociale) media




De media zijn mee verantwoordelijk voor de beeldvorming naar de buitenwereld toe.
En hun aandeel daarin neemt met de dag toe. Informeren is onder andere een onderdeel van die media, correct informeren zou daarbij een opdracht moeten zijn gerugsteund door respect en universele waarden.

Maar hoe informeer je correct? Je gaat niet zomaar op een kar springen om vooraf voorbereidde informatie uit te strooien als oudbakken brood. Dit geldt voor zowel de bekende media als de mensen die informatie via sociale media zoeken en delen. Want waar je vroeger enkel journalisten had, die geschoold en onderzoeksgericht werkten aan een artikel met zo correct mogelijke informatie, heb je nu dubbel zoveel journalisten, nieuwsjagers en aanverwanten die - vaak onder tijdsdruk - gewoon reageren op titels en grote koppen delen niet wetend waar ze vandaan komen. Zo worden volledig uit hun context gerukte blokjes tekst te snel geproduceerd. Consumptiejournalistiek. Woord- en beeldplakkers.

Daarin dragen niet alleen de erkende media een verantwoordelijkheid, maar ook de mensen zelf,  die delen en jagen of misschien zelfs (on)bewust haat verspreiden.

Nieuws moet meer zijn dan enkele sensationele titels.
Nieuws moet gecheckt en onderzocht zijn voordat het de wereld ingestuurd wordt. En elk van ons, thuis en op het werk, draagt hierin een bijzonder grote verantwoordelijkheid.
Want terreur heeft nu heel andere middelen dan voordien. Terreur komt via berichtgeving tot in onze huiskamer. Zodanig gedirigeerd en gemanipuleerd dat men angst zaait voor de grote boze wereld en die angst online gebruikt om terreur te zaaien.

Wat gebeurde er in Keulen december 2015? Waren dat echte vluchtelingen die dit deden? Neen. Mensen op de vlucht voor terreur gaan al zeker geen straten onveilig maken. Zij willen maar één ding, dat is rust en een toekomst voor hun kinderen. Neemt niet weg dat ze een hele zware bagage met zich meedragen en daarin nu éénmaal goed moeten worden begeleidt. Niet als kleine kinderen, maar als evenwaardig volwassen mensen die een plek zoeken in deze steeds veranderende maatschappij.

Wat is dan de verborgen agenda van extremistische organisaties? Het tegen elkaar opzetten van bevolkingsgroepen. “Verdeel en heers.” Extreemrechtse partijen gedijen daar goed op. Zij oogsten de gezaaide angst. Steeds meer wordt onze islamitische medemens geviseerd. En het lijkt erop dat het plan van organisaties, zoals IS, sterker wordt en de achterban bij de jongere populatie groeit. IS staat voor iets, hoe gruwelijk ze hun plannen ook uitvoeren. Net als enkele andere extreme platformen. En jonge mensen zijn nu eenmaal erg beïnvloedbaar. Ze zoeken een mentor of een ideaal om in te geloven.  En als zij zich niet welkom meer voelen, niet gehoord of elke dag opnieuw geviseerd (= pestgedrag), dan winnen uiteindelijk die extremisten; zowel IS als neofascisten.
Zij zorgen zo voor een ontwrichting van wat wij al jaren zien als een veilige thuishaven; onze democratie. Een op essentiële menselijke waarden gebouwd systeem, dat ook in die waarden consequent moet worden toegepast en daarin niet steeds slaagt. Een maatschappelijke organisatie dat duidelijk voor verbetering –lees betere integratie, participatie en opvolging- vatbaar is.

Willen wij dat die extremen winnen?
Willen we uiteindelijk dat de oorlog gaande in Syrië zich ook verder naar hier verplaatst omdat extremen zorgen voor een ontwrichting? Neen, ik denk toch van niet? We moeten juist informeren en doorgeven, genuanceerd zonder naïef te zijn. In de val van goed of slecht en zij tegen ons mogen wij echter niet trappen.

Ik ben gewoon maar een bezorgde vader en leg graag uit aan mijn kinderen en omgeving in de buurt hoe het verhaaltje in elkaar zit, maar ook ik heb het vaak moeilijk om hierin overzicht te bewaren. Voor mij is het belangrijk om te verbinden en correct te informeren. Informeren vanuit een menselijk en open perspectief. Hopelijk doen anderen dat ook samen met mij.

Tot slot citeer ik hierbij de pas overleden schrijver Umberto Eco, die het volgende zei over de sociale media in de krant Il Messaggero:

De sociale media geven het woord aan een legioen idioten, die tevoren alleen op café praatten, na een glas wijn, en die toen geen schade toebrachten aan de gemeenschap. Men legde hen onmiddellijk het zwijgen op, terwijl ze nu evenveel spreekrecht hebben als een Nobelprijswinnaar. We beleven een invasie van idioten.
Vandaar dit stukje tekst in mijn blog. Alsjeblief denk twee keer na voor je antwoordt of deelt in de sociale media, wij zijn geen idioten, toch?

Reacties

  1. Beste Bart

    Een boeiende blog heb je. Morgen debatteren wij op de Schrijfdag, want ik ben dan moderator van dienst. Even meegeven dat het woord 'media' smeekt naar een werkwoord in het meervoud, dus de media 'zijn'. Misschien dat we het morgen o.a. kunnen hebben over "verschrijvingen"....

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dag Yves, dankjewel voor de opmerking en inderdaad "verschrijvingen" kunnen gebeuren, dus bij deze is die van de media aangepast. Ik kijk al uit naar het debat morgen.

      Verwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Boekenbeursblues

"Eindelijk zit ik er dan, nu met het derde boek uit de Dalca reeks: levensgif"

Het was altijd een droom van me om ooit op de boekenbeurs te mogen signeren. Nu zat ik er met een hele trilogie aan boeken. Samen met Johan, want we schreven de boeken samen. Hoofdstuk om hoofdstuk, corrigerend, discussiërend en evoluerend. Lerend ook van hem en zijn ervaring in het schrijven van jeugdboeken. Met "De demonen van Dalca" als trilogie wilde ik het fantasygenre als metafoor gebruiken om iets te kunnen vertellen over wat veel jongeren nu overkomt en me ergens, in een ver verleden, zelf overkwam. Een mooi schrijfproject.

Toch, blijft er het gevoel bij me dat ik er ook wil zitten met eigen werk in mijn stijl. Dat wordt de volgende schrijfuitdaging. Een solo boek: een verhalenbundel, roman, poëzie, theater… er ligt vanalles in de lade klaar om uitgewerkt te worden. Het is namelijk belangrijk als (aspirant) schrijver om regelmatig ideeën neer te schrijven, gegevens te verzamelen …

Ik ben geen konijn.

Wat nu met dat eten?"Ik ben geen konijn." Dat is inderdaad wat mijn vader altijd zei als er teveel groenten op tafel kwamen. Dat komt nog vanuit een andere generatie. Bewust eet ik anders nu, al is het maar om die voetafdruk te verkleinen. Maar het wordt me de laatste tijd niet gemakkelijk gemaakt. Ik eet tegenwoordig erg veel salade. Toch een konijn? Waarom?

Over zeven nachten zonder

Zeven nachten werden zeven jaren of toch zoiets. De tijd gaat snel en elke gedachte die je onderzoekt en elke zin die je uitpuurt telt mee, het maakt de tijd vol en voor je het weet zijn je verhalen gegroeid en nemen zij hopelijk een stukje van je mee zodat je zelf lichter wordt.
Nu, de vier staat al vooraan op mijn telraam, maak ik mijn solodebuut als schrijver. Wilde ik het eerder? Neen, niet echt. Als dichter had ik ze al gemaakt, als co-scenarist en co-schrijver ook. Maar nu was het tijd om iets meer van mezelf te laten zien. En dat doe je pas als je er klaar voor bent. Of niet. Dat is de sprong die je dan waagt, met alle fouten die er nog aan kleven. Uiteindelijk moet je er zelf ook door leren. Met deze “Zeven nachten zonder”, ingeleid door een proloog en omwikkeld met een epiloog, laat ik de lezer kennismaken met zeven personages op zoek naar… de liefde of?
Trots
Ja, het maakt me trots dit boekje te zien liggen zo tussen Jeroen Meus en andere kookgoden in de lokale krantenwinkel. …